به گزارش پیام آوران معدن و فولاد: در چنین فضایی شاهد صعود قابل توجه بهای آلومینیوم در جریان تنشهای نظامی حاکم بر منطقه خلیج فارس بودیم. اما این روند صعودی ادامهدار نبود چراکه با امضای توافق میان کشورهای درگیر شاهد افت جدی و قابل توجه بهای آلومینیوم در بازارهای بینالمللی بودیم.
در ماههای اخیر به دنبال حمله نظامی ایالات متحده و اسرائیل به خاک ایران، شاهد بروز تنش در منطقه خاورمیانه بودیم. این تنشهای نظامی به رشد قابل توجه قیمت آلومینیوم در بازار جهانی منجر شد. این رشد بهخصوص از آنجا نشأت گرفت که خاورمیانه یکی از قطبهای اصلی تولید آلومینیوم در دنیا است.
از آنجاکه در فرآیند تولید این فلز از گاز استفاده قابل توجهی میشود، کشورهای حاشیه خلیج فارس به سبب دارا بودن منابع ارزان انرژی، سهم ویژهای از تولید این فلز نقرهای رنگ را در اختیار دارند. در جریان جنگ برخی از واحدهای آلومینیومی در کشورهای عربی آسیب دید. همزمان جریان تجارت از این منطقه نیز مختل شد. به این ترتیب شاهد رکوردشکنی قیمت آلومینیوم در بورسهای جهانی بودیم.
فراز و فرود قیمتی
روند رو به رشد قیمت آلومینیوم در بورس فلزات لندن به قدری شدت گرفت که بهای آن در دوم ماه ژوئن به 3855 دلار بهازای هر تن رسید. این رشد قیمتی ادامهدار نبود. چراکه با انتشار اخباری درخصوص امضای توافق میان ایران و آمریکا شاهد نزول قیمتی قابل توجه این فلز در بورسهای جهانی بودیم. تاجاییکه در روزهای پایینی ماه ژوئیه قیمت آلومینیوم به سطوح قیمتی در ماه فوریه رسیده است.
دو کشور ایران و ایالات متحده پس از دور اول مذاکرات سطح بالا، بر سر نقشه راهی برای دستیابی به توافق نهایی به توافق رسیدهاند. همین توافق نیز انتظارات برای بازگشت عرضه از خاورمیانه را تقویت کرده است. خاورمیانه 9 درصد از تولید جهانی فلز آلومینیوم را تامین میکند و بازگشت آن به مدار تولید با ثبات، تاثیر بسزایی بر بازار فلزات خواهد داشت.
البته ناگفته نماند که همچنان با این حال، عدم قطعیتها همچنان پابرجا است، زیرا تولیدکنندگان بزرگ خلیج فارس پس از حملات قبلی ایران همچنان با اختلالات عملیاتی مواجه هستند. انتظار میرود رفع کامل این محدودیتهای تولید حتی تا پایان امسال میلادی نیز ادامه داشته باشد.
فشار نزولی بیشتر قیمت آلومینیوم از افزایش تولید در چین در مقام بزرگترین تولیدکننده جهان، و افزایش تولید از کارخانههای ذوب در اندونزی نشات میگیرد. در سمت تقاضا، دادههای اقتصادی ضعیف از چین نگرانیها را افزایش داده است، زیرا این کشور همچنین یکی از بزرگترین مصرفکنندگان این فلز است. در همینحال باید خاطرنشان کرد که دلار آمریکا نیز بهعنوان عامل محرک قیمت فلزات شناخته میشود. هرچه این دلار قویتر شود، کالاهای با قیمت دلار را برای خریدارانی که از ارزهای دیگر استفاده میکنند، گرانتر میکند.
بازار جهانی بوکسیت در مسیر رشد
براساس تازهترین گزارشهای منتشرشده از وضعیت بازار مواد معدنی، ارزش بازار جهانی بوکسیت در سال ۲۰۲۵ حدود 14.2 میلیارد دلار برآورد شده است. پیشبینیها نشان میدهد این بازار در ادامه روند صعودی خود طی بازه زمانی ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۴ با نرخ رشد مرکب سالانه 6.7 درصد توسعه یافته و تا پایان این دوره به 24.8 میلیارد دلار خواهد رسید.
بوکسیت به عنوان مهمترین ماده اولیه تولید آلومینیوم شناخته میشود. این سنگ معدنی طبیعی و ناهمگن عمدتاً از کانیهای هیدروکسید آلومینیوم شامل گیبسیت، بوهمیت و دیاسپور تشکیل شده و معمولاً مقادیری اکسید آهن، سیلیس و دیاکسید تیتانیوم نیز در ترکیب آن وجود دارد. این ماده معدنی پس از استخراج و فرآوری به آلومینا تبدیل شده و در زنجیره تولید آلومینیوم مورد استفاده قرار میگیرد.
کارشناسان بازار معتقدند افزایش تقاضا برای آلومینیوم در صنایع مختلف از جمله خودروسازی، هوافضا، ساختوساز و بستهبندی مهمترین عامل رشد بازار بوکسیت در سالهای آینده خواهد بود.
در این میان، حرکت صنعت خودرو به سمت استفاده از مواد سبکوزن با هدف کاهش مصرف سوخت و افزایش بهرهوری انرژی، نقش مهمی در افزایش مصرف آلومینیوم و در نتیجه افزایش تقاضای بوکسیت ایفا میکند.
از سوی دیگر، توسعه زیرساختها در کشورهای در حال توسعه باعث افزایش استفاده از محصولات آلومینیومی در بخشهایی مانند خطوط انتقال برق، ساختمانسازی و پروژههای عمرانی شده و این روند به رشد مصرف بوکسیت در سطح جهانی کمک کرده است.
با این حال، فعالان بازار معتقدند مقررات سختگیرانه زیستمحیطی در حوزه استخراج و پالایش بوکسیت همچنان یکی از چالشهای مهم پیشروی توسعه این صنعت به شمار میرود.
در همین راستا، شرکتهای بزرگ معدنی و آلومینیومی جهان از جمله ریو تینتو، آلکوا و شرکت ملی آلومینیوم هند (NALCO) سرمایهگذاری در فناوریهای استخراج پایدار و کاهش اثرات زیستمحیطی را در برنامههای خود قرار دادهاند..
تحلیلگران بازار بر این باورند که تداوم رشد تقاضای جهانی برای آلومینیوم، به ویژه در صنایع پیشرفته و پروژههای زیرساختی، همچنان چشمانداز مثبتی برای بازار جهانی بوکسیت در سالهای آینده ترسیم میکند.
افت تولید در بزرگترین واحدهای آلومینیومی دنیا
در کنار افت تولید آلومینیوم در منطقه خاورمیانه، شاهد بروز تغییراتی در ترکیب تولید این فلز در سایر مناطق دنیا نیز هستیم. شرکت آلکوا Alcoa Inc یکی از غولهای صنعت آلومینیوم در جهان است که از سال 1888 بهعنوان بزرگترین و معتبرترین تولیدکننده آلومینیوم شناخته میشود.
این شرکت با بهرهبرداری از منابع طبیعی مانند بوکسیت و استفاده از فناوریهای پیشرفته، به تولید آلومینیوم اولیه، فرآوری آلومینیوم و توسعه با کیفیت بالا پرداخته است. این شرکت هماکنون بهعنوان یک شرکت چندملیتی، از رهبران صنعت آلومینیوم در زمینه نوآوری، و ایجاد فرآیندهای تولید پایدار شناخته میشود.
این شرکت که در ایالات متحده آمریکا تأسیس شد، نقش بسزایی در تأمین مواد اولیه مورد نیاز صنایع مختلف از جمله صنایع خودروسازی، هوافضا، ساخت و ساز و بستهبندی ایفا میکند. آلکوا علاوه بر تولید آلومینیوم، در زمینههای تحقیق و توسعه، و بهینهسازی فرآیندهای تولید نیز فعالیت دارد.
آلکوا انتظار دارد که به دلیل اختلالات آب و هوایی، در کنار افزایش هزینههای سوخت پالایشگاه در برزیل، حمل و نقل آلومینا در سه ماهه دوم از استرالیا کاهش یابد.
مولی بیرمن، معاون اجرایی رئیس و مدیر ارشد مالی آلکوا، در کنفرانس اخیر صنایع و مواد ولز فارگو در شیکاگو، ایلینوی، ایالات متحده آمریکا سخنرانی کرد. وی توضیح داد که تولید در پالایشگاه آلومینای پینجارا آلکوا در استرالیا به دلیل اختلال در عرضه LNG ناشی از طوفان نارل پیچیدهتر شده است. بنابراین، وی انتظار داشت هزینههای تولید 30 میلیون دلار افزایش یابد. وی گفت: «پالایشگاههای ما در غرب استرالیا واقعاً با چالش مواجه هستند.»
در همین حال، وی انتظار داشت که به دلیل افزایش قیمت ناشی از درگیری در خاورمیانه، هزینههای سوخت اضافی ۱۵ میلیون دلاری در پالایشگاه آلومار در سائو لوئیس، برزیل، افزایش یابد. با این حال، این پالایشگاه در مجموع سودآور باقی مانده و به رکورد تولید رسیده است.