به گزارش پیام آوران معدن و فولاد: با این حال، تلاشهای این شرکت برای ثبات بازار به دلیل جهش همزمان نرخ ارز، تقاضای کاذب، جذابیت آربیتراژ و ورود دلالان با کارتهای بازرگانی یکبارمصرف، باعث شد تا نتیجه این اقدامات حمایتگرانه از صنایع پاییندست آنطور که باید نشان داده نشود. این گزارش نشان میدهد که چگونه خلأهای ساختاری و ارزی، حمایتهای بخش عرضه را میبلعد و به رقابتهای هیجانی و افزایش قیمتها دامن میزند.
بازار کالایی همواره آینهای از واقعیتهای اقتصاد کلان است. در هفتههای اخیر، تالار محصولات صنعتی بورس کالا شاهد رقابتهای پرتنشی برای تصاحب مواد اولیه، به ویژه ورق گرم بوده است. در این میان، شرکت فولاد مبارکه به عنوان بازیگر اصلی و لنگر تنظیم بازار، استراتژی خود را بر پایه تداوم تولید و رفع نیاز مصرفکننده واقعی بنا نهاده است. این شرکت با درک شرایط حساس صنایع پاییندست، عرضههای خود را به شکلی مستمر حفظ کرده است تا از هرگونه کمبود فیزیکی کالا جلوگیری کند. اما پویایی معاملات نشان میدهد که اراده و همراهی عرضهکننده به تنهایی برای مهار التهابات کافی نیست و جریان نقدینگی سرگردان، معادلات را تغییر داده است.
گذشت از سود به نفع مصرفکننده
اوج تلاشهای حمایتی فولاد مبارکه برای کنترل التهاب بازار را میتوان در رفتار معاملاتی این شرکت طی دو هفته اخیر مشاهده کرد. دوشنبه هفته گذشته، در حالی که قیمت پایه محاسباتی ورق گرم رقمی معادل ۹۳ هزار و ۵۰۰ تومان بود، فولاد مبارکه در اقدامی داوطلبانه، قیمت پایه را با دو هزار تومان کاهش روی رقم ۹۱ هزار و ۵۰۰ تومان ثبت کرد. هدف از این اقدام، مخابره سیگنال آرامش به صنایع پاییندست و کنترل هزینههای تولید بود. با این حال، واکنش بازار متفاوت بود؛ هجوم نقدینگی و رقابت شدید خریداران باعث شد قیمت نهایی به ۱۱۱ هزار تومان جهش کند. فولاد مبارکه با اولویت قرار دادن منافع مصرفکننده و برای جلوگیری از تثبیت این سقف قیمتی، در توافق با بورس کالا معاملات را ابطال کرد. اما در عرضه روز گذشته، حتی با اعمال محدودیتهای چندباره و سختگیرانه برای کنترل تقاضا، رقابت خریداران باز هم قیمت را به سطح ۱۱۱ هزار تومان رساند.
جهش متغیرهای ارزی و بیاثر شدن تخفیفهای پایه
ریشه اصلی این رقابتهای سنگین را باید در خارج از مکانیزم عرضه جستجو کرد. مهمترین محرک رشد قیمتها، تغییرات سریع در متغیرهای ارزی است. طی هفتههای اخیر، از یک سو نرخ ارز مبادلهای از ۱۵۵ هزار تومان به ۱۶۴ هزار تومان افزایش یافته است. از سوی دیگر، نرخ دلار در بازار آزاد از کانال ۱۹۰ هزار تومان فاصله گرفته و تا سطح ۲۳۰ هزار تومان پیشروی کرده است. در این ساختار تورمی، کاهش داوطلبانه قیمت پایه توسط عرضهکننده نمیتواند سدی در برابر ورود نقدینگی ایجاد کند.
خلق آربیتراژ و هجوم تقاضا به تالار فلزات
شکاف عمیق میان دلار ۱۶۴ هزار تومانی مبادلهای و دلار ۲۳۰ هزار تومانی بازار آزاد، یک حاشیه سود بدون ریسک (آربیتراژ) خلق کرده است. این جذابیت باعث شده تالار فلزات میزبان تقاضای بیسابقهای باشد. این التهاب صرفا به ورق گرم محدود نمیشود؛ تمام محصولات پرتقاضا اکنون هدف سرمایههایی هستند که به دنبال حفظ ارزش خود میباشند، به طوری که روز گذشته حتی کاتد مس نیز با رقابت ۱۰ درصدی معامله شد.
اهرم شکار رانت با کارت های یکبار مصرف
این حاشیه سود ارزی، کاتالیزوری برای ورود شبکههای واسطهگری است. دلالان با استفاده از کارتهای بازرگانی یکبار مصرف، محصولاتی که توسط فولاد مبارکه با هدف تامین نیاز تولیدکننده داخلی عرضه شدهاند را خریداری میکنند. آنها با صادرات این کالاها، از اختلاف ارزش ارزی سود میبرند و عملا تقاضای کاذب را در تالار نقرهای متورم میسازند.
برآیند این وقایع نشان میدهد که با وجود رقابتهای سنگین خریداران و رسیدن قیمت نهایی به ۱۱۱ هزار تومان، همچنان نرخ موثر دلار محصولات معاملهشده در بورس کالا در محدوده ۱۸۵ هزار تومان قرار دارد. همین فاصله معنادار میان دلار ۱۸۵ هزار تومانی و دلار ۲۳۰ هزار تومانی بازار آزاد، موتور محرک خریداران بوده است. متقاضیان میدانند که با وجود افزایش رقابتها، خرید از بورس همچنان ارزانتر از بازار آزاد تمام میشود. تا زمانی که این گپ ارزی و منافذ واسطهگری پابرجا باشد، تلاشهای مداوم فولاد مبارکه برای آرامشبخشی به بازار و حمایت از صنایع پاییندست، همواره با موج تقاضای کاذب مواجه خواهد شد.
منبع: ایراسین
