به گزارش پیام آوران معدن و فولاد: شرکت معدنی و صنعتی گلگهر در سالهای اخیر از یک تولیدکننده بزرگ کنسانتره و گندله، به مجموعهای پروژه محور برای تکمیل زنجیره معدن تا فولاد تبدیل شده است.
بررسی پروژههای در دست اجرا و برنامههای اعلام شده در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ نشان میدهد استراتژی جدید گلگهر افزایش ظرفیت تولید نیست، بلکه این شرکت همزمان سه مساله کلیدی صنعت فولاد ایران یعنی تکمیل زنجیره ارزش، کاهش وابستگی به زیرساختهای بیرونی و مدیریت ریسک انرژی و آب را هدف گرفته است.
مهمترین پروژه این مجموعه را باید پروژه فولادسازی و نورد گرم گلگهر دانست، طرحی با ظرفیت تولید حدود ۳ میلیون تن ورق گرم که از نظر مقیاس، یکی از بزرگترین پروژههای فعال صنعتی کشور محسوب میشود. بر اساس آخرین گزارشهای پایش، پیشرفت فیزیکی این پروژه در سال ۱۴۰۴ به حدود ۹۷ درصد رسیده و برای سال ۱۴۰۵، راهاندازی نخستین ذوب، تولید نخستین کویل و تکمیل بخشهای مختلف پروژه برنامه ریزی شده بود.
اهمیت این پروژه برای گلگهر فراتر از اضافه شدن یک محصول جدید به سبد تولید است. حرکت از کنسانتره، گندله و آهن اسفنجی به سمت فولادسازی و نورد گرم، به معنای انتقال بخش مهمی از ارزش افزوده زنجیره به داخل مجموعه است. تولید ورق گرم همچنین میتواند جایگاه گلگهر را در بازار محصولات فولادی با ارزش افزوده بالاتر تقویت کند و بخشی از نیاز صنایع پاییندستی، از جمله صنایع نفت، گاز و لولهسازی، را پوشش دهد. به همین دلیل، تأمین مالی به موقع و عبور پروژه از آخرین گلوگاههای اجرایی، در سال ۱۴۰۵ اهمیت ویژهای پیدا کرده است.
در سطح بالادست نیز پروژه بهبود کیفیت و افزایش ظرفیت خط چهار کنسانتره یکی از طرحهای مهم گلگهر است. این پروژه با هدف ارتقای کیفیت کنسانتره و افزایش ظرفیت، به طور مستقیم به مساله کیفیت خوراک گندلهسازی و بهرهوری زنجیره پاسخ میدهد. گزارشهای منتشرشده در سال ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ نیز تأکید کردهاند که بهره برداری از این پروژه میتواند تولید و فروش شرکت را در سالهای بعد تحت تأثیر قرار دهد.
در کنار خط چهار، واحد آبگیری و فیلتراسیون باطله خطوط ۵، ۶ و ۷ کنسانتره نیز از پروژههای مهم زیستمحیطی و عملیاتی است. اهمیت این طرح در منطقهای مانند سیرجان که محدودیت منابع آب یکی از اصلیترین موانع توسعه صنعتی است، دوچندان میشود. بازیابی آب موجود در باطله و بازگرداندن آن به چرخه تولید، هم مصرف آب تازه را کاهش میدهد و هم هزینههای ناشی از مدیریت باطلههایتر را پایین میآورد. این رویکرد نشان میدهد توسعه گلگهر به تدریج از «افزایش ظرفیت» به سمت «افزایش بهرهوری ظرفیت موجود» حرکت کرده است.
اما شاید مهمترین تغییر در سبد پروژههای گلگهر را باید در حوزه انرژی جستوجو کرد. تجربه سالهای اخیر و محدودیت برق صنایع فولادی نشان داده که توسعه ظرفیت تولید بدون تضمین انرژی پایدار، در عمل به افزایش ظرفیت اسمی و نه تولید واقعی منجر میشود. در همین راستا، بلوک دوم نیروگاه سیکل ترکیبی گلگهر با هدف تأمین برق پایدار منطقه دنبال شده و در سال ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ مراحل مهمی از تحویل واحدهای آن انجام شده است. تحویل دائم واحد دوم گازی این نیروگاه در مرداد ۱۴۰۵، یکی از آخرین نشانههای پیشرفت این پروژه زیرساختی است.
در کنار نیروگاه حرارتی، نیروگاه خورشیدی ۴۰ مگاواتی گلگهر نیز در بهمن ۱۴۰۴ به بهره برداری رسید. این پروژه با سرمایهگذاری حدود ۳۷۰۰ میلیارد تومان، بخشی از پاسخ شرکت به مساله تأمین برق و همچنین ضرورت حرکت تدریجی به سمت ترکیب متنوعتر انرژی است. البته ظرفیت ۴۰ مگاوات در مقایسه با نیاز یک مجموعه فولادی بزرگ، عددی محدود است، اما اهمیت آن در ایجاد سبدی از منابع انرژی و کاهش نسبی وابستگی به شبکه سراسری است.
آب نیز ضلع دیگر امنیت زیرساختی گلگهر است. انتقال آب خلیج فارس و توسعه شبکه آبرسانی منطقه، پیش شرط ادامه توسعه صنعتی در سیرجان محسوب میشود. شرکتهای بزرگ منطقه، از جمله گلگهر، در این مسیر سرمایهگذاری کردهاند و خط دوم انتقال آب خلیج فارس نیز با مشارکت گلگهر، ملی مس و چادرملو دنبال شده است، پروژهای که سرمایهگذاری ارزی و ریالی قابل توجهی دارد و برای کاهش ریسک آب صنایع جنوب شرق اهمیت راهبردی پیدا کرده است.
از منظر تحلیلی، نقطه قوت سبد پروژههای گلگهر در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، به هم پیوستگی آنها است. نورد گرم بدون فولادسازی معنا ندارد، فولادسازی بدون آهن اسفنجی و گندله پایدار با محدودیت مواجه میشود، افزایش تولید بدون آب و برق پایدار نیز ممکن نیست؛ بنابراین مجموعه پروژهها را باید نه به عنوان طرحهای منفرد، بلکه به عنوان اجزای یک استراتژی واحد برای ساخت یک زنجیره فولاد یکپارچه در سیرجان دید.
با این حال، چالش اصلی از اینجا به بعد آغاز میشود، سرمایهگذاری سنگین باید به تولید اقتصادی تبدیل شود. محدودیت برق و گاز، هزینه بالای تأمین مالی، نوسان نرخ ارز، محدودیتهای صادراتی و ریسک تأمین خوراک میتوانند بازده پروژههای جدید را تحت فشار قرار دهند؛ بنابراین موفقیت گلگهر در دوره پیش رو بیش از آنکه به تعداد پروژههای افتتاح شده وابسته باشد، به توانایی شرکت در راه اندازی سریع، پایدار و اقتصادی آنها بستگی خواهد داشت.
در مجموع، اگر سالهای گذشته دوره توسعه ظرفیت گلگهر بود، ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ را میتوان دوره تبدیل ظرفیت سرمایهگذاری شده به زنجیرهای کاملتر و مقاومتر دانست، دورهای که در آن پروژه ورق گرم در رأس زنجیره ارزش قرار گرفته و پروژههای برق، آب، بهبود کیفیت کنسانتره و بازیابی آب، زیرساخت لازم برای اقتصادی شدن این زنجیره را فراهم میکنند.
منبع: تیتر ۲۰
