به گزارش پیام آوران معدن و فولاد: تکمیل و بهرهبرداری از پروژه آهن اسفنجی اردبیل را نباید به راهاندازی یک واحد تولیدی جدید در زنجیره فولاد محدود کرد. این طرح با ظرفیت اسمی تولید سالانه یک میلیون و ۱۰۰ هزار تن آهن اسفنجی، در صورت ورود به مدار تولید، میتواند به یکی از محورهای توسعه صنعتی استان اردبیل تبدیل شود.
بازدید اخیر وزیر صنعت، معدن و تجارت از واحدهای صنعتی استان اردبیل و تأکید وی بر تسریع در بهرهبرداری از پروژه آهن اسفنجی، بار دیگر موضوع تکمیل طرحهای نیمهتمام صنعتی را به یکی از اولویتهای توسعه منطقهای تبدیل کرده است.
سیدمحمد اتابک در این بازدید با اشاره به مشکلات تأمین ارز کارخانهها، از پیگیری موانع موجود خبر داد و تأکید کرد که واحدهای بزرگی مانند آهن اسفنجی اردبیل باید هرچه سریعتر وارد مدار تولید شوند. این اظهارات نشان میدهد که تأمین منابع ارزی و رفع موانع اجرایی، همچنان از عوامل تعیینکننده در زمانبندی بهرهبرداری از چنین پروژههایی است.
مجتمع آهن و فولاد الماس آرتاویل، با راهبری شرکت سرمایهگذاری توسعه معادن و فلزات و مشارکت شرکتهای معدنی و صنعتی چادرملو و ایریتک، از پروژههای مهم توسعه زنجیره فولاد در استان اردبیل به شمار میرود.
این مجموعه با ظرفیت اسمی سالانه یک میلیون و ۱۰۰ هزار تن و بهره گیری از فناوری احیای مستقیم میدرکس طراحی شده است. اهمیت این ظرفیت زمانی بیشتر مشخص میشود که بدانیم آهن اسفنجی یکی از مواد اولیه اصلی واحدهای فولادسازی مبتنی بر کوره قوس الکتریکی است و توسعه تولید آن میتواند به تقویت حلقه میانی زنجیره فولاد کمک کند.
از منظر توسعه منطقهای، نخستین اثر بهرهبرداری از این پروژه، افزایش ظرفیت صنعتی استان و ایجاد تقاضا برای مجموعهای از خدمات و فعالیتهای پشتیبان خواهد بود. راهاندازی یک واحد بزرگ صنعتی تنها به اشتغال مستقیم در کارخانه محدود نمیشود؛ فعالیت پیمانکاران، شرکتهای حملونقل، تأمینکنندگان تجهیزات، خدمات فنی و تعمیراتی و مجموعههای پشتیبانی نیز میتواند زمینه ایجاد فرصتهای شغلی غیرمستقیم را فراهم کند. به این ترتیب، بخشی از منافع اقتصادی پروژه میتواند به خارج از محدوده کارخانه منتقل شود و بر فعالیت بنگاههای محلی اثر بگذارد.
در کنار اشتغال، توسعه زیرساختهای اختصاصی انرژی، آب و حملونقل ریلی از دیگر ابعاد راهبردی این طرح است. صنایع بزرگ فولادی برای فعالیت پایدار به دسترسی مطمئن به انرژی و آب و همچنین شبکه حملونقل کارآمد نیاز دارند. سرمایهگذاری در این بخشها، علاوه بر پاسخگویی به نیازهای کارخانه، میتواند ظرفیت زیرساختی منطقه را نیز ارتقا دهد. به ویژه توسعه حملونقل ریلی، در صورت اتصال مؤثر به شبکه تأمین مواد اولیه و توزیع محصول، میتواند هزینههای لجستیکی را کاهش دهد و امکان جا به جایی حجم بالای مواد معدنی و محصولات صنعتی را تسهیل کند.
از سوی دیگر، تولید یک میلیون و ۱۰۰ هزار تن آهن اسفنجی در ظرفیت اسمی، امکان افزایش ارزش افزوده در داخل استان و تقویت زنجیره تولید فولاد را فراهم میکند. به جای محدود ماندن فعالیت اقتصادی به مراحل ابتدایی زنجیره، ایجاد ظرفیت تولید آهن اسفنجی میتواند زمینه توسعه حلقههای بعدی و جذب سرمایهگذاریهای مکمل را فراهم سازد. البته تحقق این اثر به وجود تقاضای پایدار، تأمین مواد اولیه و انرژی و شکلگیری پیوندهای مؤثر با واحدهای فولادسازی وابسته است.
با این حال، بهرهبرداری از ظرفیت اسمی پروژه به تنهایی تضمین کننده تحقق اهداف توسعهای آن نیست. محدودیتهای تأمین ارز، نوسانات هزینههای سرمایهگذاری، دسترسی پایدار به گاز و برق و تأمین آب مورد نیاز، عواملی هستند که میتوانند بر زمان راهاندازی و استمرار تولید اثر بگذارند. بنابراین، رفع موانع ارزی که وزیر صمت نیز بر آن تأکید کرده، باید در کنار تکمیل زیرساختها و تدوین برنامه پایدار تأمین انرژی دنبال شود.
در نهایت، پروژه آهن اسفنجی اردبیل را باید فراتر از یک طرح تولیدی و در چارچوب توسعه صنعتی منطقه ارزیابی کرد. این پروژه ظرفیت آن را دارد که با ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم، تقویت زیرساختهای حملونقل و انرژی و افزایش ارزش افزوده صنعتی، جایگاه اردبیل را در نقشه تولید فولاد کشور ارتقا دهد. با این حال، معیار اصلی موفقیت آن نه افتتاح کارخانه، بلکه دستیابی به تولید پایدار، بهرهبرداری اقتصادی از ظرفیت ایجادشده و تبدیل سرمایهگذاری صنعتی به منافع ملموس برای اقتصاد استان خواهد بود.
منبع: تیتر ۲۰