به گزارش پیام آوران معدن و فولاد: روایت سال ۱۴۰۴ در صنعت فولاد ایران، حکایت توازن‌های ظریف میان ظرفیت‌های نهفته و محدودیت‌های ساختاری است. در این سال، بالادست فولاد ایران با تولید ۳۹ میلیون تن آهن اسفنجی و رشد ۱۶ درصدی، پویایی خود را به رخ کشید؛ هرچند ۷ میلیون تن ظرفیت معطل‌مانده در سایه بحران انرژی پابرجاست. در این شرایط، گروه فولاد مبارکه با تسلط بر ۲۶/۳ درصد از کیک تولید، به عنوان پیشتاز بازار شناخته می‌شود و فولاد و نورد سبا با ثبت بهره‌وری ۹۴ درصدی، فراتر از اهداف درخشید.
روایت کلان صنعت فولاد ایران در سال ۱۴۰۴ داستانی است از توازن‌های ظریف، جهش‌های حجمی و تقابل میان ظرفیت‌های نهفته و محدودیت‌های ساختاری؛ تصویری که در آن بالادست زنجیره ارزش فولاد، با تولید ۳۹/۰۳۷ میلیون تن آهن اسفنجی و ثبت یک رشد ۱۶ درصدی نسبت به سال گذشته، ضربان قلب تازه‌ای یافته است. این دستاورد در حالی است که ظرفیت کل نصب‌شده در کشور به رقم ۴۶/۱۳ میلیون تن بالغ می‌شود که با ضریب بهره‌برداری ۸۴/۶ درصدی در حال فعالیت است. این میانگین ملی، روایتی دوگانه از پویایی خطوط تولید از یک سو و وجود حدود بیش از ۷ میلیون تن ظرفیت معطل‌مانده در سایه چالش‌های انرژی و تامین خوراک از سوی دیگر را به تصویر می‌کشد.
کیک تولید و آرایش بازیگران
اما وقتی دوربین این تحلیل را از مقیاس سراسری به عرصه ساختار بازار و رقابت می‌چرخانیم، با هندسه‌ای از جنس انحصار چندجانبه روبه‌رو می‌شویم که در آن بازیگران بزرگ، ریتم بازار را هدایت می‌کنند. در این میان، گروه فولاد مبارکه با خلق یک ائتلاف قدرتمند صنعتی، سهمی خیره‌کننده را از آن خود کرده است. سهم ۱۸/۵ درصدی فولاد مبارکه، به همراه ۴/۲ درصد سهم فولاد هرمزگان و ۳/۶ درصد سهم فولاد و نورد سبا، در مجموع وزنی معادل ۲۶/۳ درصد از کل ظرفیت و تولید آهن اسفنجی کشور را در اختیار این گروه قرار می‌دهد تا به عنوان راهبر اصلی این بازار شناخته شود.
در کنار این شاهراه، شرکت‌های مطرحی، چون توسعه آهن و فولاد گل‌گهر با ۱۱/۸ درصد و فولاد خوزستان با ۱۰/۵ درصد ایستاده‌اند و پس از آنها، شرکت‌هایی نظیر جهان فولاد سیرجان، فولاد کاوه جنوب کیش، چادرملو و فولاد آلیاژی پاسارگاد هر یک بخشی از این کیک تولیدی را میان خود تقسیم کرده‌اند.
عبور از برنامه با انضباط عملیاتی
با عبور از نقشه بزرگ بازار و ورود به جغرافیای «مجتمع فولاد و نورد سبا»، راندمان کار چهره واقعی خود را نشان می‌دهد. سبا به عنوان یکی از واحد‌های کلیدی زیرمجموعه گروه مبارکه و نهمین تولیدکننده کشور، سنگ‌ریزه‌های گندله را با استفاده از تکنولوژی میدرکس به آهن اسفنجی تبدیل می‌کند و آنها را در خطی پیوسته به کلاف‌های گرم کاربردی تبدیل می‌سازد.
در حالی که برنامه مصوب سبا برای سال ۱۴۰۴ دستیابی به تولید ۱،۲۰۰،۰۰۰ تن بود؛ انضباط عملیاتی مجموعه باعث شد تولید واقعی به ۱،۴۱۲،۵۰۲ تن برسد که به معنای تحقق ۱۱۷/۷ درصدی برنامه و ثبت یک رشد ۲۵/۵ درصدی نسبت به سال قبل است. مقایسه این عملکرد با ظرفیت اسمی ۱،۵۰۰،۰۰۰ میلیون تنی مجتمع فولاد و نورد سبا، ما را به ضریب بهره‌برداری ۹۴ درصدی می‌رساند؛ شاخصی که حدود ۹/۵ واحد درصد بالاتر از میانگین کشوری قرار دارد و نشان می‌دهد سبا چطور توانسته است با کاهش توقف‌ها و مدیریت ریسک، به مرز حداکثری توان عملیاتی خود دست یابد.
تصویر توازن، سهم بازار و راندمان عملیاتی
صنعت فولاد ایران در سال ۱۴۰۴ تصویری از توازن میان ظرفیت‌های موجود و محدودیت‌های عملیاتی را به نمایش می‌گذارد. در مقیاس ملی، بالادست زنجیره با تولید حدود ۳۹ میلیون تن آهن اسفنجی و ثبت رشد ۱۶ درصدی، با ضریب بهره‌برداری ۸۴/۶ درصدی به فعالیت خود ادامه داده است. در ساختار این بازار، گروه فولاد مبارکه با سهم ۲۶/۳ درصدی از کل ظرفیت و تولید کشور، جایگاهی محوری در هدایت بازار دارد. در لایه عملیاتی نیز مجتمع فولاد و نورد سبا با اتکا به تکنولوژی میدرکس توانسته است فراتر از برنامه مصوب خود عمل کند و با ثبت تولید بیش از ۱/۴ میلیون تن و ضریب بهره‌برداری ۹۴ درصدی؛ که حدود ۹/۵ واحد درصد بالاتر از میانگین کشوری است؛ کارنامه‌ای مبتنی بر انضباط تولید و مدیریت ریسک را به ثبت برساند.
