به گزارش پیام آوران معدن و فولاد: مهدی ابطحی، معاون پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری،در مراسم افتتاحیه بیست‌وهشتمین سمپوزیوم و نمایشگاه بین‌المللی فولاد ۱۴۰۵، در ابتدای سخنان خود با اشاره به نقش صنعتگران در حفظ استقلال و غرور ملی کشور اظهار کرد: صنعتگران و تولیدکنندگان فولاد در صف اول جنگ سخت امروز قرار دارند و با فعالیت خود، بخشی از تاب‌آوری و غرور ملی کشور را تأمین می‌کنند. در تاریخ ایران نیز صنعتگران و فعالان عرصه آهن و فولاد همواره از جمله کسانی بوده‌اند که در حفظ استقلال و آزادی کشور نقش داشته‌اند.
فولاد سبز؛ فرصتی برای استفاده از مزیت‌های سرزمینی ایران
ابطحی با اشاره به توسعه فناوری احیای مستقیم با هیدروژن گفت: در ارزیابی فولاد سبز باید علاوه بر فناوری، عواملی مانند دسترسی به انرژی مطمئن و ارزان، میزان انتشار کربن و هزینه تولید آهن اسفنجی نیز مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: مناطقی که از انرژی پاک بیشتر و زیرساخت تولید مناسب‌تری برخوردارند، مزیت رقابتی بالاتری خواهند داشت؛ همان‌گونه که اروپا با کاهش بخشی از مزیت گذشته خود به دنبال الگوی جدید تولید فولاد است و عمان نیز با تکیه بر ظرفیت بالای انرژی خورشیدی، در این مسیر حرکت می‌کند.
وی در ادامه با اشاره به قواعد جدید اروپا برای محصولات فولادی اظهار کرد: در مقررات جدید، دو موضوع برای صادرات فولاد اهمیت ویژه‌ای دارد؛ نخست، کاهش سهمیه واردات بدون تعرفه و دوم، افزایش تعرفه برای مازاد سهمیه.
وی تصریح کرد: سهمیه واردات بدون تعرفه در حال کاهش است و این روند می‌تواند به‌طور مستقیم بر صادرات فولاد کشورهای مختلف اثر بگذارد. از سوی دیگر، تعرفه مربوط به واردات مازاد نیز نسبت به گذشته افزایش یافته است.
معاون پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ادامه داد: اگر محصولات نهایی فولادی را در نظر بگیریم، صادرات این محصولات با مجموعه‌ای از الزامات شامل سهمیه محدود، افزایش تعرفه، اثبات محل ذوب و در نهایت عوارض کربنی مواجه است؛ اما در مورد آهن اسفنجی، مهم‌ترین موضوعی که باید مورد توجه قرار گیرد، تعرفه و الزامات کربنی است.
سهم ۲۵ درصدی ایران از تولید آهن اسفنجی جهان؛ یک مزیت راهبردی
ابطحی با اشاره به جایگاه ایران در تولید آهن اسفنجی گفت: حدود ۲۵ درصد تولید آهن اسفنجی جهان در ایران انجام می‌شود و این موضوع یک مزیت مهم برای کشور محسوب می‌شود.
وی افزود: به نظر می‌رسد از سال ۲۰۲۶ سخت‌گیری‌های مرتبط با الزامات کربنی افزایش پیدا کند و در ۲۰۳۴ به‌تدریج هزینه‌های مربوط به انتشار کربن و مجوزهای مرتبط با آن بر تولیدکنندگان تحمیل شود. بنابراین، این وضعیت می‌تواند فرصتی باشد تا ایران از مزیت‌های سرزمینی خود استفاده کند و سهم بیشتری از بازار صادراتی به دست آورد.
وی ادامه داد: یکی از مزیت‌های ایران، روش تولید است که در حال حاضر بخشی از آن قابلیت تبدیل و توسعه با هزینه‌های کمتر به سمت استفاده از هیدروژن سبز را دارد. این ظرفیت می‌تواند یکی از مزیت‌های مهم پیش‌روی صنعت فولاد ایران باشد.
ساختارهای پژوهشی باید به فناوری و بازار نزدیک شوند
ابطحی با اشاره به رویکرد جدید وزارت علوم در حوزه پژوهش گفت: این رویکرد زمینه اتصال صاحبان صنایع به ساختارهای پژوهشی چابک و متناسب با نیازهای صنعت را فراهم می‌کند. وی افزود: ساختارهای فناوری نیز در کنار ساختارهای پژوهشی، با پویایی بیشتر، تناسب با نیاز بازار و تکیه بر نوآوری باز شکل گرفته‌اند.
وی افزود: نمونه این ساختار را می‌توان در پارک‌های علم و فناوری مشاهده کرد. در این مجموعه‌ها، گروه‌هایی با یک ایده مشخص و برجسته وارد می‌شوند، ایده آنها ارزیابی می‌شود و فرصت پیدا می‌کنند هویت حقوقی خود را ایجاد کنند. پس از یک دوره، اگر ایده آزمون خود را پس داده باشد، وارد مرکز رشد می‌شود و در یک دوره مشخص فرصت دارد کسب‌وکار خود را سامان دهد، محقق و فناور جذب کند و ایده را به بازار برساند.
وی افزود: نمونه این ساختار را می‌توان در پارک‌های علم و فناوری مشاهده کرد؛ جایی که ایده‌های نو پس از ارزیابی، وارد مسیر رشد می‌شوند و صاحبان آنها فرصت می‌یابند با ایجاد هویت حقوقی، جذب محقق و فناور و سامان‌دهی کسب‌وکار، ایده خود را به بازار برسانند.
شکل‌گیری گروه‌های هم‌افزایی علمی برای حل مسائل بزرگ صنعت
ابطحی با اشاره به شکل‌گیری گروه‌های هم‌افزایی علمی گفت: همکاری حداقل سه پژوهشگر برجسته از رشته‌های مختلف مانند مکانیک، مواد و برق، در قالب یک موضوع میان‌رشته‌ای، زمینه تشکیل این گروه‌ها را فراهم می‌کند. وی افزود: این گروه‌ها با دریافت گرنتی چند برابر گرنت‌های فردی، با هدف حل مسائل بزرگ صنعت، تولید خروجی‌های فاخر و تقویت همکاری میان‌رشته‌ای فعالیت می‌کنند و باید ارتباط مستمر و سازمان‌یافته‌ای با بخش‌های تحقیقاتی صنعت داشته باشند.
از پژوهشگر فردی تا آزمایشگاه کلیدی و حل مسئله صنعتی
ابطحی با اشاره به استقبال مجموعه‌های صنعتی از ساختارهای جدید پژوهشی گفت: مجموعه‌ای از فعالان صنعت فولاد و معدن که در این زمینه با ما در ارتباط بودند، اعلام کردند که آمادگی دارند چهار گروه هم‌افزایی علمی (SSG) را در حوزه‌های مورد نیاز خود ایجاد و حمایت کنند.
وی افزود: حمایت صنعت از ساختارهای پرخروجی پویا و خروجی‌محور می‌تواند تحقیقات کشور را به‌طور جدی پیش ببرد، مفهوم نوآوری باز را تقویت کند و به‌عنوان یک بازوی علمی مؤثر در اختیار صنعت قرار گیرد.
معاون پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ادامه داد: این ساختارها به صنعت کمک می‌کنند تا بداند در دانشگاه‌های مختلف چه پژوهشگرانی در چه حوزه‌هایی فعالیت می‌کنند، مسیرهای پژوهشی آنها چیست و چگونه می‌توان از ظرفیت این افراد برای حل مسائل واقعی صنعت استفاده کرد. در چنین مدلی، از پراکنده‌کاری جلوگیری می‌شود و پایان‌نامه‌ها و پروژه‌های پژوهشی نیز می‌توانند در راستای نیازهای واقعی صنعت هدایت شوند.
وی تأکید کرد: خروجی این فرایند، علاوه بر حل مسائل و پیشبرد تحقیقات، تربیت نیروهای انسانی توانمندی است که در آینده می‌توانند در حوزه صنعت فعالیت‌های بزرگ و مؤثری انجام دهند.
ابطحی در پایان با قدردانی از برگزارکنندگان و فعالان صنعت فولاد گفت: امیدواریم در مجموعه آموزش عالی بتوانیم بخشی از مشکلاتی را که صنعت با آن مواجه است، با استفاده از ظرفیت‌های پژوهشی و همکاری نزدیک‌تر دانشگاه و صنعت حل کنیم و در نهایت شاهد سلامتی، رشد اقتصادی و سربلندی ایران باشیم.
منبع: ایراسین
